Menu
A- A A+

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΕΙΣΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΙΣΟΤΙΜΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΟΥ

Εισαγωγή

Η Κυπριακή οικονοµία πριν την Τουρκική εισβολή αναπτυσσόταν µε εξαιρετικά υψηλούς ρυθµούς µε κινητήριους µοχλούς την εξωτερική και την επενδυτική ζήτηση. Αρχικά η ανάπτυξη της οικονοµίας στηριζόταν στη γεωργία και βιοµηχανία, ενώ από τα µέσα της δεκαετίας του ‘60 άρχισαν σταδιακά να αξιοποιούνται τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα που έχει η Κύπρος ως τουριστικός προορισµός. Στον υψηλό ρυθµό ανάπτυξης της οικονοµίας συνέβαλε σηµαντικά και ο κρατικός τοµέας, λόγω της έµφασης που δόθηκε στον περιορισµό των καταναλωτικών και την αύξηση των επενδυτικών δαπανών.

Οι συνέπειες της εισβολής στην Κυπριακή οικονοµία ήταν καταστροφικές. Η άµεση απώλεια πλούτου και παραγωγικής δυναµικότητας που προκλήθηκε από την επέλαση των Τουρκικών στρατευµάτων και την κατάληψη πέραν του ενός τρίτου του νησιού ήταν τεράστια. Ταυτόχρονα, δηµιουργήθηκε ένα κλίµα αστάθειας και αβεβαιότητας, που επέδρασε ανασταλτικά στην οικονοµική δραστηριότητα. Επιπλέον,

(α) οι επιδράσεις της εισβολής δεν εξαντλούνται το 1974, διότι η αρχική µείωση του κατά κεφαλήν εισοδήµατος που προκλήθηκε είχε αρνητικό αντίκτυπο και στη µετέπειτα πορεία της Κυπριακής οικονοµίας, και

(β) η συνεχιζόµενη Τουρκική κατοχή και στέρηση του δικαιώµατος πρόσβασης προκαλεί σηµαντικές οικονοµικές απώλειες στους νόµιµους ιδιοκτήτες των κατεχόµενων περιουσιών.

Στην παρούσα µελέτη, αρχικά εκτιµάται το κόστος της Τουρκικής εισβολής µε την εφαρµογή οικονοµετρικών τεχνικών για την πρόβλεψη του µεγέθους των διαφόρων δεικτών της οικονοµίας που θα ίσχυαν αν δεν συνέβαινε η εισβολή. Ακολούθως, επαναλαµβάνεται η εκτίµηση χρησιµοποιώντας την απλή µέθοδο της καταγραφής των οριστικών απωλειών που προκάλεσε η εισβολή καθώς και των συσσωρευµένων απωλειών πρόσβασης που προκαλεί η συνεχιζόµενη Τουρκική κατοχή. Η δεύτερη µέθοδος έχει το πλεονέκτηµα ότι περιλαµβάνει και το κόστος της εισβολής και κατοχής, που αναπληρώθηκε µε τις πρόσθετες προσπάθειες και τις ταλαιπωρίες που έχει υποστεί ο Κυπριακός λαός.

Την περίοδο αµέσως µετά την εισβολή (1976-80) η οικονοµία αναπτύχθηκε µε πολύ γοργούς ρυθµούς. Ήδη το 1978 η παραγωγή επανήλθε στα προ της εισβολής επίπεδα. Αυτή η εντυπωσιακή ανάπτυξη της Κυπριακής οικονοµίας συνεχίστηκε και στην περίοδο που ακολούθησε, µε αποτέλεσµα το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων των ελεύθερων περιοχών να αυξηθεί σε βαθµό που η Κύπρος σήµερα να κατατάσσεται από τη ∆ιεθνή Τράπεζα στην κατηγορία των χωρών µε ψηλό κατά κεφαλήν εισόδηµα. Παράλληλα, η Κυπριακή πολιτεία διέθεσε σηµαντικό µέρος των εσόδων της για την ανακούφιση των βασικών αναγκών των εκτοπισµένων και παθόντων από την Τουρκική εισβολή.

Προκειµένου να αναλυθεί ο στόχος επίτευξης ισότιµης κατανοµής των οικονοµικών βαρών που προκάλεσε η Τουρκική εισβολή πρέπει:

(α) να εκτιµηθεί κατά πόσο η οικονοµική βοήθεια που παρέχει το κράτος προς τους εκτοπισµένους και παθόντες είναι αρκετή, ώστε η κατανοµή των οικονοµικών βαρών να είναι ισότιµη, και

(β) στο βαθµό που η κρατική οικονοµική βοήθεια δεν ικανοποιεί πλήρως το στόχο επίτευξης ισότιµης κατανοµής βαρών, να προταθούν εφικτά µέτρα πολιτικής που να οδηγούν στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Πιο κάτω παρουσιάζονται περιληπτικά οι εκτιµήσεις που έγιναν στα πλαίσια της παρούσας µελέτης για το κόστος της Τουρκικής εισβολής και συνεχιζόµενης κατοχής και περιγράφονται, πάλι περιληπτικά, εναλλακτικά µέτρα πολιτικής που στοχεύουν στην προώθηση ισότιµης κατανοµής των οικονοµικών βαρών που προέκυψαν.