Menu
A- A A+

Μακροοικονομικές επιπτώσεις

Στον Πίνακα Π1 παρουσιάζονται οι εκτιµήσεις για τις επιπτώσεις της Τουρκικής εισβολής στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ την περίοδο της εισβολής 1974-75, την περίοδο µετά την εισβολή 1976-99 και ολόκληρη την περίοδο 1974-99.

Χρονική περίοδος Απώλεια
Περίοδος εισβολής: 1974-75
Περίοδος μετά την εισβολή: 1976-97
2023
2177
Ολόκληρη περίοδος 1974-99 4200
 
Η απώλεια κατά κεφαλήν εισοδήµατος λόγω της εισβολής την περίοδο 1974-75 ήταν ΛΚ2023 σε τιµές 1995. Ο αρνητικός αντίκτυπος της εισβολής στη µετέπειτα πορεία της Κυπριακής οικονοµίας
(λόγω της διαχρονικής εξάρτησης των οικονοµικών µεγεθών), συνέβαλε σε περαιτέρω µείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ κατά ΛΚ2177 σε τιµές 1995. Συνολικά, η απώλεια στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ λόγω της Τουρκικής εισβολής εκτιµάται ότι ανέρχεται σε ΛΚ4200 τιµές 1995.3 Αυτό σηµαίνει ότι, µε βάση ένα αντιπροσωπευτικό πληθυσµό 700 χιλιάδων κατοίκων, οι συνολικές απώλειες εισοδήµατος για την Κυπριακή οικονοµία λόγω της εισβολής πλησιάζουν τα ΛΚ3 δισεκατοµµύρια σε τιµές 1995. Σε αυτήν την εκτίµηση δεν λαµβάνονται υπόψη οι ζηµιές που αναπληρώθηκαν, ένα θέµα στο οποίο αναφερθήκαµε προηγουµένως και θα επανέλθουµε πιο κάτω.
 
Μεγάλο µέρος των αρνητικών επιδράσεων της εισβολής απορρόφησε το κράτος µε αύξηση πέραν του 80% των δηµόσιων δαπανών την περίοδο 1974-76. Η εµπλοκή του κράτους ήταν απαραίτητη
λόγω της προσφυγοποίησης µεγάλου µέρους του πληθυσµού, της µαζικής ανεργίας και της απώλειας µεγάλου µέρους της κοινωνικο-οικονοµικής υποδοµής. Η επεκτατική δηµοσιονοµική πολιτική επέδρασε θετικά στην ιδιωτική κατανάλωση και στις επενδύσεις και έδωσε ώθηση στην ανάληψη ιδιωτικών πρωτοβουλιών για επαναδραστηριοποίηση της οικονοµίας. Αν και ενδεδειγµένη υπό τις περιστάσεις αυτή η πολιτική οδήγησε σε αύξηση του δηµόσιου χρέους και του ελλείµµατος στο ισοζύγιο πληρωµών, αφού η αυξηµένη ζήτηση έπρεπε να στραφεί προς το εξωτερικό για να ικανοποιηθεί.
 
Η Τουρκική εισβολή επηρέασε όλους τους τοµείς της Κυπριακής οικονοµίας ιδιαίτερα τη γεωργία λόγω της κατάληψης εύφορων περιοχών. Την περίοδο 1974-75 ο τοµέας της γεωργίας µειώθηκε κατά
µέσο όρο 20% περίπου και έκτοτε ουδέποτε ανέκαµψε. Ο τοµέας της µεταποίησης όχι µόνο επηρεάστηκε λιγότερο από τον τοµέα της γεωργίας το 1974-75, αλλά ανέκαµψε και ακολούθησε αναπτυξιακή πορεία µετά το 1975. Η προώθηση της µεταποίησης ήταν µια συνειδητή κυβερνητική πολιτική, δεδοµένου ότι η Τουρκική κατοχή ήταν λιγότερο περιοριστική για την ανάπτυξη της µεταποίησης από ότι ήταν για την ανάπτυξη της γεωργίας. Οι επιπτώσεις της Τουρκικής εισβολής στον τοµέα των κατασκευών ήταν επίσης ιδιαίτερα έντονες τη διετία 1974-75. Μετά το 1975 ο ρυθµός αύξησης του τοµέα ήταν πολύ υψηλός, αλλά το χαµηλό επίπεδο από το οποίο άρχισε η ανάκαµψή του είχε ως αποτέλεσµα να περάσει αρκετός χρόνος (µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980) για να επανέλθει στο φυσιολογικό του επίπεδο.
 
Ο τοµέας του τουρισµού παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον διότι, ενώ το 1974-75 µειώθηκε στα 2/5 του µεγέθους που υπολογίζεται ότι θα είχε χωρίς την εισβολή, µετά το 1975 παρουσίασε µια δραµατική αύξηση, που συνεχίστηκε µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η προστιθέµενη αξία του σε σταθερές τιµές δεκαπλασιάστηκε και το µερίδιό του στο ΑΕΠ ξεπέρασε το 20%. Εκτιµάται ότι η Τουρκική εισβολή επιτάχυνε το ρυθµό ανάπτυξης του τουρισµού στις ελεύθερες περιοχές, πέραν του σηµείου που θα συνέβαινε χωρίς την εισβολή. Οι εξελίξεις αυτές δυνατό να αποδοθούν στα κυβερνητικά κίνητρα για επίσπευση της ανάπτυξης του τουρισµού (χαµηλότοκα δάνεια, φορολογικές ελαφρύνσεις κλπ) µε σκοπό αυτός να αποτελέσει µοχλό οικονοµικής επαναδραστηριοποίησης και αντιµετώπισης του οικονοµικού αδιεξόδου που δηµιούργησε η εισβολή.