Menu
A- A A+

Οριστικές απώλειες και απώλειες πρόσβασης

Οι οριστικές ιδιωτικές απώλειες που προκάλεσε η Τουρκική εισβολή (ιδιωτικά αγαθά που καταστράφηκαν ή κλάπηκαν) υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε ΛΚ3167 εκατοµµύρια σε τιµές 1995.
Όπως φαίνεται στον Πίνακα Π2, το ήµισυ περίπου των απωλειών αυτών είναι σε µορφή ιδιωτικών οικιστικών µονάδων, περιλαµβανοµένου του εξοπλισµού τους. Το υπόλοιπο ήµισυ είναι απώλειες που είχαν υποστεί ιδιωτικές επιχειρήσεις και περιλαµβάνουν κτιριακές εγκαταστάσεις, µεταφορικά µέσα και άλλος εξοπλισµός, εµπορεύµατα και πρώτες ύλες κλπ. 

Πίνακας Π2: Οριστικές ιδιωτικές απώλειες (ΛΚ εκατομμύρια σε τιμές 1995)

Περιγραφή Αξία
Οικιστικές μονάδες και εξοπλισμός
Άλλες κτιριακές εγκαταστάσεις και εξοπλισμός
Εμπορεύματα και πρώτες ύλες
Μεταφορικά μέσα και άλλες οριστικές απώλειες
1541
916
539
171
Σύνολο 3167

 

Οι απώλειες από τη στέρηση του δικαιώµατος πρόσβασης στις περιουσίες που βρίσκονται υπό κατοχή είναι κόστος που άρχισε µε την Τουρκική εισβολή και θα συνεχίζεται όσο καιρό διαρκεί η Τουρκική κατοχή. Για τον υπολογισµό των απωλειών πρόσβασης έχει εκτιµηθεί η αξία της κατεχόµενης ιδιωτικής γης µε βάση τις αξίες των διαφόρων κατηγοριών γης στις ελεύθερες περιοχές. Θεωρώντας ότι οι ετήσιες απώλειες πρόσβασης αντιστοιχούν µε 1,5% περίπου της αξίας της κατεχόµενης γης (δηλαδή τη διαφορά µεταξύ του επιτοκίου δανεισµού και του επιτοκίου καταθέσεων (4) ) υπολογίζεται ότι οι Ελληνοκύπριοι ιδιοκτήτες κατεχόµενης γης έχουν υποστεί τις απώλειες πρόσβασης που περιγράφονται στον Πίνακα Π3.(5) Οι ετήσιες απώλειες πρόσβασης το 2000 εκτιµάται ότι ανέρχονται σε ΛΚ250 εκατοµµύρια σε τιµές 1995, ενώ από το 1974 µέχρι το 2000 οι ιδιοκτήτες γης στα κατεχόµενα έχουν υποστεί συνολικά απώλειες πρόσβασης ύψους σχεδόν ΛΚ3679 εκατοµµυρίων σε τιµές 1995. 

Πίνακας Π3: Ετήσιες και συσσωρευμένες ιδιωτικές απώλειες πρόσβασης (ΛΚ εκατομμύρια σε τιμές 1995)

Έτος Ετήσια απώλεια Συσσωρευμένη απώλεια
1975
1980
1985
1990
1995
2000
32
68
118
167
208
250
32
269
751
1512
2467
3679

 

Εκτός από τους ιδιώτες οριστικές απώλειες λόγω της εισβολής και απώλειες πρόσβασης λόγω της κατοχής έχουν υποστεί και το κράτος καθώς και η Εκκλησία της Κύπρου. Στις απώλειες αυτές περιλαµβάνονται κτίρια και εξοπλισµός, µεταφορικά µέσα και αποθεµατικά, µνηµεία, δρόµοι, λιµάνια, αεροδρόµια, δάση κλπ. Οι απώλειες πρόσβασης στην κατεχόµενη κρατική και εκκλησιαστική γη έχουν κόστος ανάλογο του ιδιωτικού κόστους. Όµως, σε αντίθεση µε τις ιδιωτικές οι πλείστες κρατικές και εκκλησιαστικές απώλειες δεν είναι δυνατόν να εκτιµηθούν, διότι αφορούν φυσικούς πόρους και περιβαλλοντικά αγαθά που δεν είναι αντικείµενο αγοραπωλησίας και δεν έχουν τιµή που να εκφράζει τη χρηµατική τους αξία. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για τις ανθρώπινες απώλειες που προκάλεσε η εισβολή.

Επίσης, πρέπει να σηµειωθεί ότι οριστικές απώλειες και απώλειες πρόσβασης λόγω της Τουρκικής εισβολής έχουν υποστεί και οι Τουρκοκύπριοι, που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιουσίες τους στις ελεύθερες περιοχές. Το ετήσιο κόστος υπολογίζεται ότι ανέρχεται σε ΛΚ70 εκατοµµύρια, ενώ για ολόκληρη την περίοδο 1974-99 ξεπερνά το ΛΚ1 δισεκατοµµύριο (σε τιµές 1995).